RIAA, IFPI, Grammy organizasyonu, SAG-AFTRA ve bağımsız müzik sektörünü temsil eden kuruluşlar, yapay zeka kullanılan ses kayıtlarının ortak bir sistemle etiketlenmesi için yeni bir program başlattı. Gönüllülük esasına dayanan sistem, müzikleri “Yapay Zeka Tarafından Üretilmiş” ve “Yapay Zeka Destekli” olmak üzere iki gruba ayıracak.
Program, dinleyicilerin bir ses kaydının üretiminde yapay zekanın nasıl kullanıldığını daha kolay anlamasını amaçlıyor. Etiketlerin dijital müzik platformlarında parça düzeyinde gösterilmesi planlanıyor. Ancak uygulamanın zorunlu olmayacağı ve ilk aşamada sanatçıların, müzik şirketlerinin ve dağıtımcıların sağladığı bilgilere dayanacağı belirtiliyor.
Sektör Ortak Tanım Üzerinde Uzlaştı
Program 10 Temmuz 2026 tarihinde IFPI, RIAA, American Association of Independent Music, Worldwide Independent Network, IMPALA, Grammy organizasyonu, SAG-AFTRA ve Human Artistry Campaign tarafından açıklandı.
Kuruluşlar, müzik sektörünün farklı kesimlerinde kullanılan yapay zeka tanımlarının birbirinden ayrılmasının dinleyiciler açısından kafa karışıklığı yarattığını belirtti. Yeni sistemle dijital müzik platformlarında, dağıtım şirketlerinde ve diğer hizmetlerde kullanılabilecek ortak bir etiketleme standardı oluşturulması hedefleniyor.
Etiketlerin görsel simgelerle desteklenmesi ve ses kayıtlarının teknik bilgileri arasında yer alan metadata üzerinden müzik servislerine iletilmesi planlanıyor. Programı destekleyen kuruluşlar, Spotify ve Apple Music gibi dijital müzik servisleriyle birlikte dağıtımcılar, agregatörler ve teknik standart kuruluşlarıyla çalışacaklarını açıkladı.
Tamamen Yapay Zeka Tarafından Üretilen Kayıtlar Ayrı Gösterilecek
“Yapay Zeka Tarafından Üretilmiş” etiketi, yaratıcı unsurlarının tamamı veya büyük bölümü üretken yapay zeka tarafından oluşturulan ses kayıtlarında kullanılacak.
Ana vokalin yapay zeka tarafından üretilmesi bu sınıfa girecek. Bir kayıttaki temel enstrüman performanslarının yapay zeka tarafından oluşturulması da aynı etiketin kullanılmasını gerektirecek. Yalnızca yazılı komutlarla oluşturulan ve belirleyici bir insan performansı içermeyen müzikler de “Yapay Zeka Tarafından Üretilmiş” olarak işaretlenecek.
Bu tanım, bir şarkının yalnızca yapay zeka aracı kullanılarak hazırlanmış olmasına değil, kaydın temel yaratıcı performanslarının kim veya ne tarafından üretildiğine odaklanıyor.
İnsanların Ürettiği Kayıtlar İçin İkinci Etiket Kullanılacak
“Yapay Zeka Destekli” etiketi ise büyük ölçüde insanlar tarafından oluşturulan ancak bazı yaratıcı unsurlarında üretken yapay zeka kullanılan ses kayıtlarına verilecek.
Bu kategoride ana vokalin ve temel enstrümanların insanlar tarafından icra edilmiş olması gerekiyor. Yapay zeka, kaydın belirli bölümlerinin oluşturulmasında veya geliştirilmesinde yardımcı bir araç olarak kullanılabilecek.
Bu ayrım, yapay zekayı insan yaratıcılığının yerine geçiren sistemlerle sanatçıların yaratıcı süreçlerini destekleyen araçların aynı şekilde değerlendirilmesini önlemeyi amaçlıyor. RIAA ve IFPI yöneticileri, sanatçıların yapay zekayı farklı yaratıcı amaçlarla kullandığını ve etiketleme sisteminin teknoloji geliştikçe güncelleneceğini belirtti.
Etiketler Şimdilik Yalnızca Ses Kayıtlarını Kapsıyor
Yeni sistem yapay zekanın ses kayıtlarındaki kullanımına odaklanıyor. Şarkı sözleri, besteler, müzik videoları ve albüm kapaklarında kullanılan yapay zeka araçları programın mevcut kapsamına dahil edilmiyor.
Bir şarkının sözleri veya bestesi yapay zeka tarafından üretilmiş olsa bile ses kaydındaki vokal ve enstrüman performansları insanlar tarafından gerçekleştirildiyse, mevcut kurallara göre kayıt otomatik olarak “Yapay Zeka Tarafından Üretilmiş” sayılmayacak.
Programı hazırlayan kuruluşlar, etiketlerin yakın gelecekte kullanıma sunulacağını bildirdi. Ancak dijital müzik platformlarında hangi tarihte görünmeye başlayacağı açıklanmadı. Etiketlerin bütün platformlarda zorunlu olarak kullanılması konusunda da henüz bir karar bulunmuyor.
Bilgiler Sanatçı ve Şirketlerin Beyanına Dayanacak
Programın en önemli sınırlamalarından biri gönüllülük esasına dayanması. Yapay zeka kullanımı sanatçılar, müzik şirketleri veya dağıtımcılar tarafından bildirilecek.
Bu nedenle sistem ilk aşamada yapay zeka kullanımını teknik olarak tespit eden bağımsız bir denetim mekanizması olmayacak. Yanlış veya eksik bilgi verilmesi durumunda bir kaydın hatalı etiketlenmesi mümkün olabilecek.
Etiketlerin etkili olabilmesi için yapay zeka kullanımına ilişkin bilgilerin müzik üretiminden dağıtıma kadar bütün aşamalarda korunması gerekecek. Bu bilgilerin müzik dosyalarına bağlı metadata içinde saklanması ve platformlara değiştirilmeden ulaştırılması programın başarısı açısından önem taşıyor.
Yapay Zeka Müziklerinin Sayısı Hızla Artıyor
Etiketleme programı, dijital platformlara gönderilen yapay zeka üretimi müziklerin hızla arttığı bir dönemde açıklandı.
Deezer, Nisan 2026’da platforma gönderilen yeni müziklerin yüzde 44’ünün yapay zeka tarafından üretildiğini bildirdi. Apple Music ise platforma yüklenen kayıtların üçte birinden fazlasının tamamen yapay zeka ürünü olduğunu açıkladı.
Yapay zeka ile üretilen kayıtların artması, dinleyicilerin karşılaştıkları müziğin kaynağını anlamasını zorlaştırıyor. İnsan sanatçılar tarafından hazırlanmış gibi sunulan anonim yapay zeka projeleri, sahte sanatçı profilleri ve büyük miktarda üretilen düşük kaliteli kayıtlar sektörün temel sorunları arasında bulunuyor.
SAG-AFTRA İnsan Performansının Korunmasını İstiyor
SAG-AFTRA Ulusal İcra Direktörü ve Baş Müzakerecisi Duncan Crabtree-Ireland, şeffaflığın önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını belirtti.
Crabtree-Ireland, dinleyicilerin bir müziğin yapay zeka tarafından üretildiğini bilmesi gerektiğini söyledi. Sanatçıların da insan yaratıcılığını tanıyan, ona değer veren ve koruyan bir pazara ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
SAG-AFTRA, yapay zekanın sanatçıları izin ve adil ödeme olmadan taklit etmek, değiştirmek veya sömürmek için kullanılmaması gerektiğini savunuyor. Yeni etiketleme programı ise sanatçıların onayı ve ücretlendirilmesi konusunda doğrudan bir kural getirmiyor.
Etiketleme Telif Sorunlarını Çözmüyor
Program, yapay zeka modellerinin hangi müziklerle eğitildiği veya eğitim için hak sahiplerinden izin alınıp alınmadığı sorularına yanıt vermiyor.
Bir kaydın “Yapay Zeka Tarafından Üretilmiş” olarak etiketlenmesi, kullanılan yapay zeka modelinin lisanslı verilerle eğitildiği anlamına gelmeyecek. Etiket aynı zamanda sanatçıların seslerinin, müzik eserlerinin veya ses kayıtlarının izinli kullanıldığını da garanti etmeyecek.
Yeni sistem daha çok dinleyiciye bilgi sunmayı amaçlayan bir şeffaflık aracı niteliğinde. Telif hakkı, eğitim verileri, sanatçı onayı ve gelir paylaşımı gibi konular ayrı sözleşmeler, sektör standartları ve yasal düzenlemeler gerektirmeye devam edecek.
Buna rağmen RIAA, IFPI, Grammy organizasyonu, SAG-AFTRA ve bağımsız müzik kuruluşlarının ortak tanımlar üzerinde uzlaşması, yapay zeka müziklerinin sınıflandırılması açısından önemli bir adım oluşturuyor. Programın etkisi, dijital müzik platformlarının etiketleri nasıl göstereceğine ve müzik sektörünün gönüllü bildirim sistemine ne ölçüde uyacağına bağlı olacak.
